Ceci n’est pas un pape: Mimesis and Mediatization in Papal Performances by Jerzy Kalina and Oliver Frlijć
Witold Mrozek
w.mrozek@uw.edu.plUniversity of Warsaw (Polska)
https://orcid.org/0000-0001-5013-3280
Abstrakt
Artykuł stanowi analizę porównawczą instalacji Zatrute źródło (2020) Jerzego Kaliny i spektaklu Klątwa (2017) Olivera Frljicia, wykorzystujących wizerunek Jana Pawła II. Autor przedstawia strategie użycia medium rzeźby w obu performansach papieskich, zwracając uwagę na zacieranie granic między trybami istnienia rzeźby, ujmowanej jako miedzy innymi: pomnik, figura świętego, przedmiot wykonawczy uczuć religijnych, rekwizyt teatralny, pastisz. Niepewny status rzeźby wytwarzał silne reakcje afektywne, protesty publiczne oraz stał się przyczyną prawnych dyskusji o obrażaniu „uczuć religijnych”.
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
Karol Wojtyła – Jan Paweł II, cenzura, Oliver Frljić, Jerzy Kalina, uczucia religijneBibliografia
Adamiecka-Sitek, Agata. “How to Lift the Curse? Oliver Frljić and the Poles.” English issue, Didaskalia, (2020). https://didaskalia.pl/en/article/how-lift-curse-oliver--frljic-and-poles/.
Google Scholar
Adamiecka-Sitek, Agata. “Jak zdjąć klątwę? Oliver Frljić i Polacy.” Didaskalia, no. 139/140 (2017): 2–8.
Google Scholar
Agamben, Giorgio. Profanations. Translated by Jeff Fort. New York: Zone Books, 2007.
Google Scholar
Dickenson, Christopher P. “Statues and Public Space.” In Public Statues Across Time and Cultures, edited by Christopher P. Dickenson. London: Routledge, 2021.
Google Scholar
Dobrowolski, Paweł. “Porozmawiajmy o religii.” Dialog, no. 5 (2017). https://www.dialog-pismo.pl/w-numerach/porozmawiajmy-o-religii.
Google Scholar
Grzesiuk-Olszewska, Irena. “Pomniki Jana Pawła II w Polsce.” Życie Chrześcijańskie w Polsce, no. 10 (1988): 49–55.
Google Scholar
Jeżewska, Maria. Jerzy Kalina: Nawigacja sztuki. Wrocław: Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 2003.
Google Scholar
Kapustka, Mateusz. Figura i hostia: o obrazowym przywoływaniu obecności w późnym średniowieczu. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2008.
Google Scholar
Kościelniak, Marcin. “Kościół jest w nas: Z Joanną Wichowską rozmawia Marcin Kościelniak.” Didaskalia, no. 138 (2017): 5–11.
Google Scholar
Kosiński, Dariusz. “Przekraczanie fikcji.” Tygodnik Powszechny, March 7, 2017. https://www.tygodnikpowszechny.pl/przekraczanie-fikcji-147018.
Google Scholar
Krakowska, Joanna. PRL: Przedstawienia. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2016.
Google Scholar
Łuczewski, Michał. “Klasa średnia łupana.” Teatr, no. 4 (2017). https://archiwum.teatr-pismo.pl/6076-klasa-srednia-lupana/.
Google Scholar
Ożóg, Kazimierz S. Miedziany pielgrzym: Pomniki Jana Pawła II w Polsce w latach 1980–2005. Głogów: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie, 2007.
Google Scholar
Ożóg, Kazimierz S. “Znak pielgrzyma: Pomnik Jana Pawła II i monumenty papieskie w innych polskich sanktuariach.” In Pielgrzymowanie i sztuka: Góra Świętej Anny i inne miejsca pielgrzymkowe na Śląsku, edited by Joanna Lubos-Kozieł, Jerzy Gorzelik, Joanna Filipczyk, and Albert Lipnicki. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005.
Google Scholar
Poprzęcka, Maria. “Na oko: Kamienowanie.” dwutygodnik.com. October, 2020, https://www.dwutygodnik.com/artykul/9170-na-oko-kamienowanie.html.
Google Scholar
Siatka, Jadwiga, ed. Wańka wstańka. Poznań: Galeria Miejska Arsenał, 2016.
Google Scholar
Sieradzki, Jacek. “Do hymnu.” Dialog, no. 5 (2017). https://www.dialog-pismo.pl/w--numerach/do-hymnu.
Google Scholar
Sobczak, Jacek. “Wolność ekspresji artystycznej: Regulacje europejskie a rozwiązania polskiego systemu prawnego.” Czasopismo Prawno-Historyczne LXVIII, issue 2 (2016): 237–293.
Google Scholar
Soszyński, Paweł. “Kto ściął krzyż.” dwutygodnik.com, no. 205 (2017). https://www.dwutygodnik.com/artykul/7040- kto-scial-krzyz.html.
Google Scholar
Szczawińska, Weronika. “Uświęcanie: Polska krytyka teatralna a język religijny.” In Teatr a kościół, edited by Agata Adamiecka-Sitek, Marcin Kościelniak, and Grzegorz Niziołek. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2018.
Google Scholar
Tokarska-Bakir, Joanna. Obraz osobliwy: Hermeneutyczna lektura źródeł etnograficznych. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas,” 2000.
Google Scholar
Żmijewski, Artur. “The Applied Social Arts.” artmargins.com, July 30, 2007. https://artmargins.com/the-applied-social-arts/.
Google Scholar
Autorzy
Witold Mrozekw.mrozek@uw.edu.pl
University of Warsaw Polska
https://orcid.org/0000-0001-5013-3280
Witold Mrozek – doktorant Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca Akademii Sztuk Pięknych w Szczecinie, członek redakcji magazynu Teatr oraz krytyk teatralny Gazety Wyborczej. Interesuje się współczesnymi formami cenzury i krytyką instytucjonalną. Obecnie pracuje nad pracą doktorską poświęconą spektaklom wykorzystującym wizerunek papieża Jana Pawła II.
Statystyki
Abstract views: 5PDF downloads: 1
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Witold Mrozek

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor/ka udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor/ka wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY 4.0.
Od zeszytu 1/2018 do zeszytu 3/2022 artykuły publikowane były na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy/ki udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowywali nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.




