Kryzys i rewolucja: Kształtowanie się estetyki Teatru Ósmego Dnia na początku lat siedemdziesiątych

artykuł recenzowany

Juliusz Tyszka

tyszkaj@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6801-5837

Abstrakt

Artykuł dotyczy działalności Teatru Ósmego Dnia w latach 1971–1975. Autor stawia tezę, że był to przełomowy okres w historii „Ósemek”, w którym zespół w nowym składzie zredefiniował metody pracy, sposób rozumienia misji teatru, założenia estetyczno-ideowe oraz strategie nawiązywania porozumienia z publicznością. Chłodno przyjęte przez krytykę spektakle Wizja lokalna (1973) oraz Musimy poprzestać na tym, co nazwano rajem na ziemi (1975) odegrały kluczową rolę w procesie przemian i dochodzenia do rozwiązań, które zaowocowały nowym spojrzeniem na egzystencjalny wymiar aktorstwa oraz społeczną rolę teatru. Na podstawie analizy autorefleksyjnych wspomnień członków zespołu, dokumentów przechowywanych w archiwum teatru oraz recepcji tych dwóch spektakli autor rekonstruuje ten proces oraz przedstawia jego wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania


Słowa kluczowe:

Teatr Ósmego Dnia, teatr studencki, teatr alternatywny, zespół teatralny, PRL

Bakuła, Bogusław, i Monika Talarczyk-Gubała, red. Drogi do wolności w kulturze Europy Środkowej i Wschodniej 1956–2006: Zbiór materiałów z konferencji 5–7 listopada 2006 roku w Wyższej Szkole Zawodowej „Kadry dla Europy” w Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo WiS, 2007.
  Google Scholar

Chudziński, Edward, red. Kultura studencka: Zjawisko – twórcy – instytucje. Kraków: Fundacja STU, 2011.
  Google Scholar

Dudziński, Robert. „Z zimną krwią: Doświadczeniowy wymiar «Zapisu zbrodni» Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego”. Kwartalnik Filmowy, nr 111 (2020): 199–220. https://doi.org/10.36744/kf.404.
DOI: https://doi.org/10.36744/kf.404   Google Scholar

Fik, Marta. Kultura polska po Jałcie: Kronika lat 1944–1981. Londyn: Polonia, 1989.
  Google Scholar

Kułakowska, Katarzyna. „Rewolucjonistka: Szkic o Ewie Wójciak”. W: Błaźnice: Kobiety kontrkultury teatralnej w Polsce, 276–336. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2017.
  Google Scholar

Raczak, Lech. Szaleństwo i metoda: 48 tekstów o teatrze. Poznań: Wydawnictwo Miejskie Posnania, 2012.
  Google Scholar

Sasanka, Paweł. „Polska Gierka – dekada przerwana czy zmarnowana?”. W: PRL od grudnia 70 do czerwca 89, redakcja Krzysztof Persak i Paweł Machcewicz, 7–34. Warszawa: Bellona, 2010. https://depot.ceon.pl/handle/123456789/12090.
  Google Scholar

Tyszka, Juliusz. Teatr Ósmego Dnia – pierwsze dziesięciolecie (1964–1973): W głównym nurcie przemian teatru studenckiego w Polsce i teatru poszukującego na świecie. Poznań: Wydawnictwo Kontekst, 2003.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-12-17

Cited By / Share

Tyszka, J. (2022) „Kryzys i rewolucja: Kształtowanie się estetyki Teatru Ósmego Dnia na początku lat siedemdziesiątych”, Pamiętnik Teatralny, 71(4), s. 171–191. doi: 10.36744/pt.848.

Autorzy

Juliusz Tyszka 
tyszkaj@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska
https://orcid.org/0000-0002-6801-5837

Juliusz Tyszka - dr hab., profesor UAM, teatrolog, performatyk, kulturoznawca. Pracuje w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stypendysta Fulbrighta na New York University (1992/1993), contributing editor brytyjskiego „New Theatre Quarterly” (1999–2020), wykładał między innymi na Europäische Universität Viadrina. Recenzent portalu Teatralny.pl (od 2013). Zajmuje się performatyką, teatrem współczesnym i teoriami teatralnymi XX wieku.



Statystyki

Abstract views: 57
PDF downloads: 9


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Juliusz Tyszka

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY 4.0.

Od zeszytu 1/2018 do zeszytu 3/2022 artykuły publikowane były na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowywali nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.