Performans w lodach


Abstrakt

Książka Tomasza Kubikowskiego Zjdanie psów (Warszawa 2019) łączy opowieść o dziewiętnastowiecznych wyprawach polarników – Johna Rossa, Williama Edwardav Parry’ego, Johna Franklina, Elishy Kane’a i Fridtjofa Nansena – z pogłębioną koncepcją performasu jako Schechnerowskiego „zachowanego zachowania”. Świetnie napisana, nieledwie powieść podróżniczo-przygodowa, przedstawia podbój Arktyki jako swego rodzaju serię widowisk, które ważność społeczną zawdzięczały opowieściom; bez opowieści właściwie nie warto było pchać się pod biegun i wszyscy wymienieni podróżnicy takie opowieści pozostawili. Autor książki traktuje je jako opowieści antropologiczne, „opowieści o cudzych przeżyciach”; odczytuje z nich także to, z czego podróżnicy nie zdawali sobie sprawy – na przykład to, że tubylcy i ich kultura byli dla przybyszów kompletnie przezroczyści. Zaplecze teoretyczne książki jest dość skomplikowane – autor performatyką zajmuje się od blisko dwudziestu lat; ale całość została (świadomie) napisana tak, by i ci, którzy nie lubią teorii, mogli się nią cieszyć.


Słowa kluczowe

performans; wyprawy arktyczne; performatyka



Carlson, M. (2007). Performatyka wczoraj i dziś (E. Kubikowska, tłum.). Dialog, 7-8.

Dudzik, W., Kosiński, D., Kubikowski, T., Leyko, M., & Ratajczakowa, D. (2007). Klucz do wszystkich zamków. Dialog, 7-8.

Kubikowski, T. (2004). Reguła Nibelunga: Teatr w świetle nowych badań świadomości. Warszawa: Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza.

Kubikowski, T. (2019). Zjadanie psów. Warszawa: Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego, Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza.

Schechner, R. (2006). Performatyka (T. Kubikowski, tłum.). Wrocław: Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego.

Pobierz

Opublikowane : 2020-12-31


Szpakowska, M. (2020) „Performans w lodach”, Pamiętnik Teatralny, 69(4), s. 171-180. doi: 10.36744/pt.620.

Małgorzata Szpakowska 
Uniwersytet Warszawski  Polska

Historyk literatury i kultury polskiej, krytyk literacki. Doktorat w Instytucie Badań Literackich PAN – 1975, habilitacja na Uniwersytecie Warszawskim – 1996, tytuł profesora – 2004. Pracowała w Bibliotece Narodowej (1970–1972), a później przez trzydzieści lat w redakcji „Dialogu”, z którym nadal współpracuje. Równolegle z pracą w „Dialogu”: kierownik literacki Teatru im. Jaracza w Łodzi (1981–1985); adiunkt w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie (1985–1991); w następnie od adiunkta do profesora zwyczajnego w Instytucie Kultury Polskiej (1991–2001). Autorka książek: Światopogląd Stanisława Ignacego Witkiewicza (1976), O kulturze i znachorach (1983), Dyskusje ze Stanisławem Lemem (1996, 1997), Zakorzenieni, wykorzenieni (1997), Chcieć i mieć. Samowiedza obyczajowa w Polsce czasu przemian (2003), Teatr i bruk (2006), „Wiadomości Literackie” prawie dla wszystkich (2012)





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.