«Dejmek»: Ćwiczenie z metahistorii

recenzowany artykuł recenzyjny

Joanna Krakowska

jotkrak@gmail.com
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk (Polska)
https://orcid.org/0000-0003-3604-7313

Abstrakt

Artykuł stanowi krytyczne omówienie książki Magdaleny Raszewskiej Dejmek (Warszawa 2021). Recenzentka stawia tezę, że ta biografia Kazimierza Dejmka (1924–2002), reżysera i dyrektora teatrów, jest jednocześnie źródłem metahistorycznym, pozwala bowiem przyjrzeć się nie tylko pewnemu przemijającemu modelowi teatru i myślenia o teatrze, ale także kategoriom, pojęciom i strukturom właściwym jego czasom. Patriarchalne cechy i zasady Dejmka zostały przez Raszewską precyzyjnie opisane, a historia jego teatru przedstawiona pojęciami adekwatnymi do wartości, jakim hołdował on i jego wspólnota. Sposób wykorzystania przez autorkę plotek i donosów, by odmitologizować teatr i jego kulisy, budzić może chwilami metodologiczne wątpliwości, ale niewątpliwie współtworzy obraz stosunków władzy i relacji środowiskowych zachęcający do krytycznego oglądu przeszłości i jej bohatera.


Słowa kluczowe:

Kazimierz Dejmek, biografia, teatr polski po 1945, PRL, Zbigniew Raszewski

Beer, Gillian. „Representing Women: Re-presenting the Past”. In The Feminist Reader: Essays in Gender and the Politics of Literary Criticism, edited by Catherine Belsey and Jane Moore, 63–80. London: Macmillan, 1989.
  Google Scholar

Cvetkovich, Ann. An Archive of Feelings: Trauma, Sexuality, and Lesbian Public Cultures. Durham, NC: Duke University Press, 2003.
DOI: https://doi.org/10.1215/9780822384434   Google Scholar

Hamilton, Nigel. „Biography as Corrective”. In The Biographical Turn: Lives in History, edited by Hans Renders, Binne de Haan, and Jonne Harmsma, 15–30. London: Routledge, 2016.
  Google Scholar

Hemecker, Wilhelm, and Edward Saunders, eds. Biography in Theory: Key Texts with Commentaries. Berlin: Walter de Gruyter, 2017.
DOI: https://doi.org/10.1515/9783110516678   Google Scholar

Kwaśniewska, Monika. „Jaka etyka?!” Dialog, nr 4 (2021): 111–125.
  Google Scholar

Raszewska, Magdalena. Dejmek. Warszawa: Teatr Narodowy, 2021.
  Google Scholar

Raszewska, Magdalena. Teatr Narodowy 1949–2004. Warszawa: Teatr Narodowy, 2005.
  Google Scholar

Raszewski, Zbigniew. Raptularz 1967/1968. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Interim, 1993.
  Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
2022-10-03

Cited By / Share

Krakowska, J. (2022) „«Dejmek»: Ćwiczenie z metahistorii”, Pamiętnik Teatralny, 71(3), s. 131–144. doi: 10.36744/pt.1266.

Autorzy

Joanna Krakowska 
jotkrak@gmail.com
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk Polska
https://orcid.org/0000-0003-3604-7313

Joanna Krakowska - dr hab., pracuje w  Zakładzie Historii i Teorii Teatru Instytutu Sztuki PAN, wykłada w Akademii Teatralnej w Warszawie, zajmuje się historią współczesnego teatru. Prowadziła feministyczny projekt badawczy HyPaTia poświęcony kobietom w polskim teatrze. Współautorka książek Soc i sex. Diagnozy teatralne i nieteatralne (2009) oraz Soc, sex i historia (2014). Redaktorka antologii Transfer! Teksty dla teatru (2015), autorka monografii Mikołajska. Teatr i PRL (2011), dwóch tomów cyklu Teatr Publiczny. Przedstawienia (2016-2019) oraz książki Odmieńcza rewolucja. Performans na cudzej ziemi (2020), nagrodzonej Nagrodą Literacką Gdynia.



Statystyki

Abstract views: 165
PDF downloads: 104


Licencja

Prawa autorskie (c) 2022 Joanna Krakowska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY 4.0.

Od zeszytu 1/2018 do zeszytu 3/2022 artykuły publikowane były na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy udzielali niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowywali nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązywali się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.