Performatyczne kłusowanie po operowych marginesach


Abstrakt

Artykuł jest recenzją książki Sabiny Macioszek Opera, ciała, technologie: Strategie współdziałania w XXI wieku. Autor docenia oryginalne podejście badaczki będące próbą wykorzystania narzędzi performatycznych w studiach operologicznych, dyskutuje jednak z ogólnymi definicjami przyjętymi przez Macioszek, za sprawą których kwestia współdziałania ciał i technologii na scenie operowej zostaje odcięta od kontekstu społecznego i politycznego. W tekście została także podjęta polemika z wybiórczą interpretacją teorii Bojany Kunst, przede wszystkim zastosowaniem terminu „projekt”. Autor zwraca również uwagę na problematyczność usytuowania wobec siebie teorii i praktyki, które funkcjonują na zasadzie przyległości, co oznacza, że omawiane opery traktowane są jedynie jako egzemplifikacje omawianych pojęć teoretycznych, a nie pełnoprawne dzieła artystyczne.


Słowa kluczowe

opera; technologia; performatyka; nowe media; ciało



Barthes, Roland. „Ziarno głosu”. Tłumaczenie Jakub Momro. Teksty Drugie, nr 5 (2015): 229–237.

Barthes, Roland. S/Z. Tłumaczenie Michał Paweł Markowski i Maria Gołębiewska. Wstęp Michał Paweł Markowski. Warszawa: Wydawnictwo KR, 1999.

Bogucki, Marcin. „Robot w fabryce uczuć”. Didaskalia, nr 130 (2015): 32–35.

Boltanski, Luc, and Ève Chiapello. The New Spirit of Capitalism. London: Verso, 2007.

Brooks, Peter. „Body and Voice in Melodrama and Opera”. In Siren Songs: Representations of Gender and Sexuality in Opera. Edited by Mary Ann Smart, 118–134. Princeton: Princeton University Press, 2000.

Clément, Catherine. Opera, or the Undoing of Women. Translated by Betsy Wing. London: I.B. Tauris, 1997.

Dolar, Mladen. „Polityka głosu”. Tłumaczenie Paulina Bożek i Grzegorz Nowak. Teksty Drugie, nr 5 (2015): 238–260.

Koestenbaum, Wayne. The Queen’s Throat: Opera Homosexuality, and the Mystery of Desire. New York: Da Capo Press, 2001.

Kozłowski, Michał, Jan Sowa i Kuba Szreder, red. Fabryka sztuki: Podział pracy oraz dystrybucja kapitałów społecznych w polu sztuk wizualnych we współczesnej Polsce: Raport z badań Wolnego Uniwersytetu Warszawy. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2014.

Kunst, Bojana. Artysta w pracy: O pokrewieństwach sztuki i kapitalizmu. Tłumaczenie Pola Sobaś-Mikołajczyk, Dominika Gajewska i Joanna Jopek. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2016.

Macioszek, Sabina. Opera, ciała, technologie: Strategie współdziałania w XXI wieku. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2020.

Mościcki, Paweł. „Od strażnika sensu do narzędzia rozkoszy: Myśl francuska o głosie”. Glissando, nr 9 (2006). http://glissando.pl/tekst/od-straznika-sensu-do-narzedzia-rozkoszy-mysl-francuska-o-glosie-2/.

Steyerl, Hito. „Czy muzeum to fabryka?”. Tłumaczenie Julian Kutyła. Krytyka Polityczna, nr 35–36 (2013): 98–107.

Szreder, Kuba. ABC projektariatu: O nędzy projektowego życia. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, 2016.

Tiainen, Milla. „Corporeal Voice, Sexual Differentiations: New Materialist Perspectives on Music, Singing and Subjectivity”. In Sonic Interventions. Edited by Sylvia Mieszkowski, Joy Smith and Marijke de Valck, 147–168. Amsterdam: Rodopi Press, 2006.

Pobierz

Opublikowane : 2021-06-16


Bogucki, M. (2021) „Performatyczne kłusowanie po operowych marginesach”, Pamiętnik Teatralny, 70(2), s. 133-142. doi: 10.36744/pt.808.

Marcin Bogucki  mbogucki@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski  Polska
https://orcid.org/0000-0002-5349-1208

Absolwent kulturoznawstwa, historii sztuki i muzykologii, asystent w Zakładzie Teatru i Widowisk w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Jego zainteresowania badawcze skupiają się wokół kulturowej historii opery oraz reżyserii operowej.





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.