Nireńska: o kruchości archiwum i ciele tańczącym tu i teraz


Abstrakt

Punktem wyjścia do refleksji nad możliwością biografii kobiety – artystki – ocalałej z Zagłady jest zestawienie dwóch projektów będących próbą zmierzenia się z historią życia i sztuką Poli Nireńskiej, które weszły do obiegu mniej więcej w tym samym czasie. Jednym z nich jest projekt artystyczny: współpraca choreografki, tancerki i artystki wizualnej – Druga natura Grzywnowicz / Siniarska / Wolińska, drugim zaś reportaż biograficzny Weroniki Kostyrko zatytułowany Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej. Autorka rekonstruuje założenia obu projektów, sposób, w jaki traktują one Nireńską, i stawia zasadnicze pytania o sens biografii dziś, uwzględniając najnowsze rozpoznania zarówno z pola pisarstwa biograficznego, jak i z teorii traumy i badań nad Zagładą.


Słowa kluczowe

Pola Nireńska; taniec nowoczesny; biografia; kobieta; sztuka; Zagłada



Berendt, Z. (2020). Doświadczenie w sieci relacji: „Druga natura” Karoliny Grzywnowicz i Agaty Siniarskiej (tekst niepublikowany).

Faber, R. (2019). Ghosts of the Past: The Creation of Pola Nirenska’s Holocaust Tetralogy. Dance Today, 36. https://www.israeldance-diaries.co.il/wp-content/uploads/2019/09/DT3_nirenska.pdf

Felman, S. (1993). What Does a Woman Want? Reading and Sexual Difference. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

Hirsch, M., & Spitzer, L. (2011). Vulnerable Lives: Secrets, Noise, Dust. Profession, 51–67. https://doi.org/10.1632/prof.2011.2011.1.51

Obarska, M. (2019). Rośliny i przemoc: Artystki o spektaklu "Druga natura". https://culture.pl/pl/artykul/jakie-jest-cialo-tanca-modern-artystki-o-spektaklu-inspirowanym-biografia-poli-nirenskiej

van Sant, G., & Haynes, T. (2016). Jeanne Dielman, 23 Quai du Commerce, 1080 Bruxelles (P. Mościcki, tłum). Widok, 12. https://www.pismowidok.org/pl/archiwum/2016/12-auto-foto-biografie/jeanne-dielman-23-quai-du-commerce-1080-bruxelles

Szmit, O. (2015). Biografistki. Tygodnik Powszechny, 42. https://www.tygodnikpowszechny.pl/biografistki-30627

Rich, A. (1983). When We Dead Awaken: Writing as Re-Vision (1971). In J. C. Oates (ed.), First person singular: writers on their craft. Princeton-New York: Ontario Review Press.

Steedman, C. (2002). Dust: The Archive and Cultural History. New York: Rutgers University Press.

Szymajda, J. (red.). (2017). Polskie artystki awangardy tanecznej: Historie i rekonstrukcje. Warszawa: Instytut Muzyki i Tańca, Instytut Adama Mickiewicza.

Żarek-Horodyska, E. (2018). Reportaż biograficzny czy biografia reportażowa? Refleksje genologiczne i analiza przypadku. Autobiografia, 2, 165-185.

Pobierz

Opublikowane : 2020-11-11


Bojarska, K. (2020) „Nireńska: o kruchości archiwum i ciele tańczącym tu i teraz”, Pamiętnik Teatralny, 69(3), s. 209-224. doi: 10.36744/pt.508.

Katarzyna Bojarska  kabojarska@gmail.com
Uniwersytet SWPS w Warszawie  Polska
https://orcid.org/0000-0001-7872-5763

Adiunkt w Katedrze Kulturoznawstwa Uniwersytetu SWPS w Warszawie. Pracowała w Instytucie Badań Literackich PAN (2008-2019). Stypendystka Junior Fulbright Research Grant na Cornell University, oraz Fulbright Visiting Scholar na University of Illinois at Chicago; NPRH, NCN (indywidualnie i grupowo), aktualnie prowadzi badania w ramach projektu Horizon2020 RePast - Revisiting the Past, Anticipating the Future project. Autorka artykułów i przekładów zainteresowana relacjami i współzależnościami sztuki współczesnej, literatury, historii i psychoanalizy. Autorka książki Wydarzenia po Wydarzeniu: Białoszewski – Richter – Spiegelman (2012). Autorka przekładów m.in. Pamięci wielokierunkowej Michaela Rothberga (2016), redaktorka książki Ernsta van Alphena Krytyka jako interwencja: sztuka, pamięć, afekt (2019). Współzałożycielka i redaktorka pisma naukowego „Widok. Teorie i praktyki kultury wizualnej” www.pismowidok.org





Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Autor udziela niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w "Pamiętniku Teatralnym", zachowuje nieograniczone prawa autorskie, ale zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Zgłaszając artykuł do publikacji, autor wyraża zgodę na jego udostępnianie na licencji CC BY-NC-ND 4.0.