Twardziele na emeryturze. Fenomen kina geri-action
Maciej Polcyn
maciej.polcyn@amu.edu.plUniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6456-9189
Abstrakt
W artykule przedstawiono krytyczny przegląd stanowisk badawczych dotyczących geri-action, ujmowanego jako wewnątrzgatunkowy cykl współczesnego kina akcji koncentrujący się na starzejących się bohaterach i gwiazdach tego gatunku. Głównym celem tekstu jest opracowanie autorskiej typologii trzech strategii zarządzania starzeniem się bohatera: kompensowania oznak starzenia i ograniczeń wieku, akceptacji starości jako elementu fabuły i rozwoju postaci oraz technologicznego maskowania oznak starzenia. Typologia ta syntetyzuje rozproszone ustalenia badawcze i pozwala porównać odmienne sposoby przedstawiania wieku, cielesności i sprawczości w kinie akcji. Autor dowodzi, że geri-action nie jest wyłącznie nostalgicznym powrotem do modelu „żelaznego ciała” ani symptomem jego wyczerpania, lecz stanowi cykl ujawniający napięcie między biologicznym ciałem aktora, kulturową pamięcią jego gwiazdorskiego wizerunku a wymogami współczesnego widowiska.
Instytucje finansujące
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
geri-action, kino akcji, cykl filmowy, starzenie się, męskość, ciało ekranoweBibliografia
Ahmed, S. (2013). The Cultural Politics of Emotion. London – New York: Routledge.
DOI: https://doi.org/10.4324/9780203700372
Google Scholar
Altman, R. (1996). Cinema and Genre. W: G. Nowell-Smith (red.), The Oxford History of World Cinema (ss. 276-285). Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar
Ayers, D. (2019). The Composite Body: Action Stars and Embodiment in the Digital Age. W: J. Kendrick (red.), A Companion to the Action Film (ss. 165-186). Hoboken: Wiley Blackwell.
DOI: https://doi.org/10.1002/9781119100744.ch8
Google Scholar
Bühring, L.-N. (2017). Men Refusing to be Marginalised: Aged Tough Guys in „The Expendables” and The „Expendables 2”. Journal of Extreme Anthropology, 1 (3), ss. 41-60.
DOI: https://doi.org/10.5617/jea.4528
Google Scholar
Crossley, L., Fisher, A. (2021). Geriaction Cinema: Introduction. Journal of Popular Film and Television, 49 (3), ss. 130-135.
DOI: https://doi.org/10.1080/01956051.2021.1957332
Google Scholar
Donnar, G. (2016). Narratives of Cultural and Professional Redundancy: Ageing Action Stardom and the „Geri-action” Film. Communication, Politics and Culture, 49 (1), ss. 1-18.
Google Scholar
Durys, E. (2013). Amerykańskie popularne kino policyjne w latach 1970-2000. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego – Wydawnictwo PWSFTViT.
DOI: https://doi.org/10.18778/7525-861-5
Google Scholar
Durys, E. (2017). Kino gatunków a cykle filmowe. Kwartalnik Filmowy, (97-98), ss. 6-14.
DOI: https://doi.org/10.36744/kf.2061
Google Scholar
Follows, S. (2015, 24 sierpnia). Are Heroes in Action Movies Getting Older? Stephen Follows. https://stephenfollows.com/p/heroes-action-movies-getting-older
Google Scholar
Follows, S. (2016, 21 listopada). How Does the Average Age of Actors Differ Between Genres?. Stephen Follows. https://stephenfollows.com/p/age-of-actors
Google Scholar
Frame, G. (2021). Make America Hate Again? The Politics of Vigilante Geriaction. Journal of Popular Film and Television, 49 (3), ss. 168-180.
DOI: https://doi.org/10.1080/01956051.2021.1957337
Google Scholar
Holmlund, C. (2002). Impossible Bodies: Femininity and Masculinity at the Movies. London – New York: Routledge.
Google Scholar
Ke, K. (2020). Rehabilitating Hegemonic Masculinity with the Bodies of Aging Action Heroes. W: G. Sarı (red.), Gender and Diversity Representation in Mass Media (ss. 178-196). Hershey: IGI Global.
DOI: https://doi.org/10.4018/978-1-7998-0128-3.ch010
Google Scholar
Patches, M. (2013, 19 lipca). On the Rise of the Geri-action Movie. Vulture. https://www.vulture.com/2013/07/on-the-rise-of-the-geri-action-movie.html
Google Scholar
Purse, L. (2017). Confronting the Impossibility of Impossible Bodies: Tom Cruise and the Ageing Male Action Hero Movie. W: S. Q. Yu, G. Austin (red.), Revisiting Star Studies: Cultures, Themes and Methods (ss. 162-186). Edinburgh: Edinburgh University Press.
DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474404310.003.0009
Google Scholar
Soberon, L. (2021). Too Old for This Sh*t: Aged Action Heroes, Affect, and „The Economy of Exertion”. Journal of Popular Film and Television, 49 (3), ss. 155-167.
DOI: https://doi.org/10.1080/01956051.2021.1957336
Google Scholar
Taylor, D. (2014, 24 lutego). From Die Hard to Non-Stop: The Beginner’s Guide to „Dadcore”. Vanity Fair. https://www.vanityfair.com/hollywood/2014/02/guide-to-dadcore
Google Scholar
Wagenheim, C. P. (2016). Male Bodies On-Screen: Spectacle, Affect, and the Most Popular Action Adventure Films in the 1980s (rozprawa doktorska, Bowling Green State University). Academia.edu. https://www.academia.edu/32299439/MALE_BODIES_ON_SCREEN_SPECTACLE_AFFECT_AND_THE_MOST_POPULAR_ACTION_ADVENTURE_FILMS_IN_THE_1980S
Google Scholar
Autorzy
Maciej Polcynmaciej.polcyn@amu.edu.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Polska
https://orcid.org/0000-0002-6456-9189
Absolwent filmoznawstwa oraz dziennikarstwa i komunikacji społecznej, doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach. Przygotowuje rozprawę doktorską poświęconą polskiemu dyskursowi medialnemu na temat migracji. Jego zainteresowania badawcze obejmują analizę dyskursu medialnego, w tym dyskursu kina popularnego, oraz medialne reprezentacje grup społecznych. W swoich dotychczasowych przedsięwzięciach naukowych podejmował również zagadnienia dezinformacji, przemian stylu filmowego oraz montażu filmowego.
Statystyki
Abstract views: 140PDF downloads: 50
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Maciej Polcyn
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
