Co się działo między Pragą a Warszawą
Mariusz Guzek
mariusz.guzek@gmail.comUniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-2407-4499
Abstrakt
Tekst jest recenzją książki Ewy Ciszewskiej Sojusznicy z rozsądku. Polska i Czechosłowacja w projekcie socjalistycznego internacjonalizmu filmowego w okresie 1945-1970 (2025). Autorka omawianej publikacji odkrywa nieznane lub słabo znane karty z dziejów filmowych relacji polsko-czechosłowackich. Zmienia także sposób patrzenia na tak ważne komponenty rodzimej kinematografii, jak zdolności koprodukcyjne, dyplomacja filmowa i obecność kina polskiego w europejskich obiegach. Wykorzystuje bogaty materiał źródłowy dla rozrysowania mapy uwarunkowań, dzięki którym kino polskie – poprzez filtr, jaki tworzyła współpraca z czechosłowackimi środowiskami branżowymi – zmieniło swój peryferyjny status na pozycję jednego z ważniejszych graczy kontynentalnego życia filmowego. W swej monografii Ciszewska twórczo odnosi się do wielu konceptów teoretycznych i metodologicznych, takich jak studia festiwalowe czy badanie kultury produkcji, ale najważniejsze dla niej jest przywołanie źródeł archiwalnych (filmowych i niefilmowych), czyli realizacja postulatów właściwych dla Nowej Historii Filmu.
Oświadczenie o konflikcie interesów
Słowa kluczowe:
filmoznawstwo akademickie, kino czechosłowackie, kino polskie, festiwale filmoweBibliografia
Bláhová, J. (red.) (2023). Proplétání světů. Mezinárodní filmový festival Karlovy Vary v období studené války. Praha: Národní filmový archiv.
Google Scholar
Ciszewska, E. (2016). Trudna sztuka koprodukcji. O pierwszym powojennym filmie polsko-czechosłowackim „Zadzwońcie do mojej żony” (1958) Jaroslava Macha. Kwartalnik Filmowy, (95), ss. 162-174. https://doi.org/10.36744/kf.2174
DOI: https://doi.org/10.36744/kf.2174
Google Scholar
Ciszewska, E. (2023). Slovanské krásky. Strategie formováni socialistických hvězd na přikladu polských hereček na MFF Karlovy Vary. W: J. Bláhová (red.), Proplétání světů. Mezinárodní filmový festival Karlovy Vary v období studené války (ss. 171-187). Praha: Národní filmový archiv.
Google Scholar
Ciszewska, E. (2025). Sojusznicy z rozsądku. Polska i Czechosłowacja w projekcie socjalistycznego internacjonalizmu filmowego w okresie 1945-1970. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego – Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. L. Schillera. https://doi.org/10.18778/8331-644-4
DOI: https://doi.org/10.18778/8331-644-4
Google Scholar
Ciszewska, E., Hofelmajer-Roś, A., Pabiś-Orzeszyna, M., Szul, S. (2025). Społeczne światy Studia Małych Form Filmowych „Se-Ma-For” w Łodzi. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8331-647-5
DOI: https://doi.org/10.18778/8331-647-5
Google Scholar
Ciszewska, E., Skopal, P. (2024). Animation Studios: People, Spaces, Labor. Iluminace, 36 (3), ss. 5-10. https://doi.org/10.58193/ilu.1794
DOI: https://doi.org/10.58193/ilu.1794
Google Scholar
Markovič, G. (2020). Česká škola neexistuje (tłum. S. Matúšová). Praha: Akademie múzických umění v Nakladatelství AMU.
Google Scholar
Szczepanik, P. (2016). Továrna Barrandov. Svět filmařů a politická moc 1945-1970. Praha: Národní filmový archiv.
Google Scholar
Autorzy
Mariusz Guzekmariusz.guzek@gmail.com
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Polska
https://orcid.org/0000-0002-2407-4499
Doktor habilitowany, profesor w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Zajmuje się regionalistyką (ze szczególnym uwzględnieniem kultury filmowej Bydgoszczy), dziejami kina polskiego w okresie Wielkiej Wojny i w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości oraz kinematografią czechosłowacką i czeską. Obecnie przygotowuje monografię na temat mitów w narodowym filmie nadwełtawskim.
Statystyki
Abstract views: 82PDF downloads: 54
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Mariusz Guzek

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Mariusz Guzek, Polskiego filmu oświatowego dzieje nieznane , Kwartalnik Filmowy: Nr 108 (2019): Produkcja i dystrybucja filmowa
- Mariusz Guzek, Piotr Zwierzchowski, Więcej niż antologia , Kwartalnik Filmowy: Nr 104 (2018): Esej, „found footage”, film montażowy
- Mariusz Guzek, „Film a dějiny” (i poprzednicy) – czeski projekt badania filmu historycznego (2005-2021) , Kwartalnik Filmowy: Nr 120 (2022): Kultura filmowa
- Mariusz Guzek, Nowofalowe znaczy też czechosłowackie , Kwartalnik Filmowy: Nr 126 (2024): Fantastyka, fantasy, fantazmat
- Mariusz Guzek, Po drugiej stronie granicy – filmowy los prowincji górnośląskiej , Kwartalnik Filmowy: Nr 114 (2021): Zanieczyszczenie, brud, skaza
- Mariusz Guzek, Z kamerą w carskich mundurach. Polscy operatorzy jako czołówka Wojskowo-Kinematograficznego Oddziału Komitetu Skobielewskiego (1913-1917) , Kwartalnik Filmowy: Nr 95 (2016): Transnarodowość kina polskiego


