Puste miejsca. Kino Kiyoshi Kurosawy

Andrzej Pitrus

Abstrakt

Kurosawa, japoński reżyser niszowy debiutował w 1983 roku, tworząc przeważnie dla telewizji specyficzne filmy gangsterskie, często zderzające elementy dramatyczne z komediowymi. Za film przełomowy w jego twórczości Pitrus uznaje Kurację (Kyua, 1997), która była nie tylko zerwaniem z kinem klasy B, ale też wprowadzeniem elementów, należących później do autorskiego języka reżysera. Kuracja definiowała jego styl wizualny – oparty na długich ujęciach, akcentujących znaczenie pustki. Reżyser Impulsu (Kairo, 2001), Ścieżki węża (Hebi no michi, 1998), Oczu pająka (Kumo no hitomi, 1998), Seansu (Korei, 2000), Sobowtóra (Dopperugengâ, 2003) wprowadza rozwiązania narracyjne w sposób arbitralny, korzysta z elips, sprawiających, że logika przyczynowo-skutkowa zostaje zachwiana, bardziej interesują go postacie, które stają przed ostatecznymi wyzwaniami niż sama historia. Wprawdzie Kurosawa odszedł od filmów klasy B, ale nadal sięga do kina „gatunków”, z tym, że jego realizacje nie zachowują jednorodności, łącząc odniesienia do różnych konwencji: thrillera, melodramatu i komedii. Konwencje kina popularnego stanowią dla niego pretekst dla refleksji wykraczającej poza możliwości filmowej komercji. Kurosawa podąża także „alternatywną ścieżką”, do której Pitrus zalicza Pozwolenie na życie (Ningen gokaku, 1998), Charisma (Karisma, 1999), Meduzę (Akarui mirai, 2003).