„Mock-documentary” a dokumentalne fałszerstwa
Abstrakt
Mock-documentary to tekst fikcjonalny, który przywłaszczając sobie kody i konwencje dokumentalne wygląda i brzmi jak tekst dokumentalny, przez co obala specjalny status dokumentu i sugeruje nową relację między publicznością i gatunkiem dokumentalnym, wystawiając na próbę umiejętności widzów związane z rozróżnianiem prawdy i fikcji. Autorka prezentuje definicję i cechy charaktrystyczne mock-documentary oraz przybliża poglądy Jane Roscoe i Craiga Highta, autorów pierwszej monografi tego podgatunku, którzy w pracy Faking it: Mock-documentary and the subversion of factuality (2001) wskazali prawdopodobnych „prekursorów” form mock-documentary, nakreślili konteksty istotne dla rozważań nad tą formą, a przede zaproponowali podział filmowych tekstów mock-dokumentary na trzy stopnie, w zależności od typu relacji, jaki dany tekst buduje z dyskursem faktualnym (parodia, krytyka i dekonstrukcja). Omawiając przykłady manipulowania rzeczywistością w filmach dokumentalnych, a także – liczne w latach 90. w niektórych stacjach tv – oszustwa dokumentalne Kosińska-Krippner wskazuje także różnice między mock-documentary a fałszywym dokumentem (false documentary).
Słowa kluczowe:
mock-document, fałszywy dokument, film dokumentalnyBibliografia
Nie dotyczy / Not applicable
Google Scholar
Autorzy
Beata Kosińska-Krippnerkwartalnik.filmowy@ispan.pl
Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk Polska
Pracuje w Zakładzie Antropologii Kultury, Filmu i Sztuki Audiowizualnej Instytutu Sztuki PAN; zajmuje się teorią i historią filmu i telewizji; od 1998 r. sekretarz redakcji „Kwartalnika Filmowego”, w którym w latach 1993-2005 publikowała m.in. doroczną kronikę wydarzeń filmowych obejmującą lata 1992-2002. Od 1997 r. współpracuje z kwartalnikiem „Polish Culture” wydawanym przez Związek Polskich Autorów i Kompozytorów ZAKR. Na przełomie 1997 i 1998 r. współprowadziła autorską audycję radiową popularyzującą film. W latach 1997-1998 współpracowała z Polską Agencją Prasową (recenzje filmowe). Autorka Katalogu Filmów Dokumentalnych Programu II TVP S.A 1976-1996 (wyd. Telewizja Polska S.A. – Prasowa Agencja Telewizyjna, 1996). Konsultantka i autorka haseł z zakresu filmu do wydawnictw encyklopedycznych, m.in. 101 haseł do Światowej encyklopedii filmu religijnego (red. ks. Marek Lis, Adam Garbicz, wyd. Biały Kruk, 2007) oraz haseł osobowych do Leksykonu kultury polskiej poza krajem od roku 1939 (t. I, red. Krzysztof Dybciak, Zdzisław Kudelski, wyd. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2000).
Statystyki
Abstract views: 1290PDF downloads: 407
Licencja
Prawa autorskie (c) 2006 Beata Kosińska-Krippner
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Autor bądź autorka udziela wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowuje nieograniczone prawa autorskie i zobowiązuje się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu (umowa licencyjna do pobrania). Czasopismo jest wydawane na licencji CC BY 4.0. Zgłaszając artykuł do publikacji, autor bądź autorka wyraża zgodę na jego udostępnianie na tej licencji.
W wydaniach od 105-106 (2019) do 119 (2022) wszystkie artykuły były publikowane na licencji CC BY-NC-ND 4.0. W tym okresie autorzy i autorki udzielali(-ły) niewyłącznej i nieodpłatnej licencji (CC BY-ND 4.0) na wykorzystanie tekstu w „Kwartalniku Filmowym”, zachowywali(-ły) nieograniczone prawa autorskie i zobowiązywali(-ły) się do podawania miejsca pierwodruku przy ponownym wykorzystaniu artykułu.
Inne teksty tego samego autora
- Beata Kosińska-Krippner, Saturn – wstydliwe (?) początki austriackiego filmu fabularnego , Kwartalnik Filmowy: Nr 117 (2022): Kino nieznane/ukryte
- Beata Kosińska-Krippner, Problemy genologiczne z pejzażem telewizyjnym. Propozycja klasyfikacji faktualnych gatunków hybrydowych i gatunków „reality TV” , Kwartalnik Filmowy: Nr 112 (2020): Polski dokument, polska animacja
- Beata Kosińska-Krippner, Geneza brytyjskiej docusoap i polskiej telenoweli dokumentalnej w kontekście produkcyjno-nadawczym , Kwartalnik Filmowy: Nr 108 (2019): Produkcja i dystrybucja filmowa
- Beata Kosińska-Krippner, Heimatfilm – zarys dziejów gatunku , Kwartalnik Filmowy: Nr 67-68 (2009): Historia filmu
- Beata Kosińska-Krippner, Między fikcją a faktami. „Docusoap” po polsku, czyli telenowela dokumentalna , Kwartalnik Filmowy: Nr Special Issue (2013): Polskie filmoznawstwo o kinie polskim
- Beata Kosińska-Krippner, Film na świecie 1999 , Kwartalnik Filmowy: Nr 31-32 (2000): Sztuczny człowiek
- Beata Kosińska-Krippner, Avi Mograbi. Gonzo-dokumenty , Kwartalnik Filmowy: Nr 115 (2021): Film formy, film treści
- Beata Kosińska-Krippner, Kolonialna mentalność w kraju bez kolonii. Konteksty dekolonizacji dyskursów na przykładzie wybranych filmów austriackich , Kwartalnik Filmowy: Nr 128 (2024): Dekolonizacja dyskursów filmowych
- Beata Kosińska-Krippner, Przewodnik (nie tylko) po historii polskiej kinematografii , Kwartalnik Filmowy: Nr 34 (2001): Kino przełomu wieków
- Beata Kosińska-Krippner, Hedy Lamarr. Austriacka piękność i wynalazczyni w hollywoodzkim systemie gwiazd , Kwartalnik Filmowy: Nr 93-94 (2016): Kino amerykańskie
